Woda, zanim trafi do naszych kranów, przechodzi wiele procesów, które mają na celu jej uzdatnienie. Usuwane są z niej zanieczyszczenia i występujące naturalnie, choć niepożądane, związki chemiczne. Skąd się bierze woda pitna w kranie, jak działa proces uzdatniania wody i dlaczego jest napowietrzana? Sprawdź!
Woda zdatna do picia, czyli słodka, stanowi jedynie ok. 2,5 proc. całej wody na Ziemi. Reszta, ta, która wypełnia morza i oceany, nie nadaje się do picia ani podlewania roślin.
Z tego artykułu dowiesz się:
Skąd się bierze woda w kranie? Odpowiedź w pigułce
Skąd się bierze woda pitna?
Uzdatnianie wody – co to takiego i na czym polega?
Skąd czerpiemy wodę w Polsce? Wody podziemne vs powierzchniowe
Etapy uzdatniania wody – skąd jest woda z kranu?
Jak woda trafia ze stacji uzdatniania do kranu?
Woda z kranu – czy warto ją filtrować?
Skąd się bierze woda w kranie i wodociągach? Podsumowanie najważniejszych punktów
Skąd się bierze woda pitna? Odpowiedź w pigułce
Woda w naszych kranach pochodzi ze źródeł podziemnych oraz powierzchniowych. Zanim trafi do domowych instalacji, przechodzi wieloetapowy proces w Stacji Uzdatniania Wody – obejmujący napowietrzanie, koagulację, filtrację na złożach oraz dezynfekcję. Zastępuje to proces naturalnego oczyszczania i gwarantuje, że woda spełnia rygorystyczne normy sanitarno-epidemiologiczne, tworząc bezpieczną tzw. kranówkę.
Skąd się bierze woda pitna?
Niezwykle istotne w rozumieniu skąd bierze się woda w kranach, jest pojęcie cyklu hydrologicznego. Gdy pada deszcz, nagle w danym rejonie pojawia się dużo wody. Część wsiąka w glebę, część zasila rośliny i wpada do akwenów wodnych. Jej nadmiar spływa do kanalizacji, a następnie do rzeki. Woda, która wsiąkła w ziemię wyparowuje, jednak pozostała część dostaje się głębiej, pod ziemię, gdzie znajdują się puste przestrzenie – efekt różnorodnych procesów geologicznych.
Wodę pitną pozyskuje się więc z różnych źródeł powierzchniowych oraz podziemnych. W Polsce ok. 70 % wody przeznaczonej dla ludności to woda podziemna. Zaledwie w dwóch województwach przeważają wody powierzchniowe. Jaki proces przechodzi woda nim trafi do domów, kranów, pryszniców, hydrantów?
Uzdatnianie wody – co to takiego i na czym polega?
Uzdatnianie wody polega na jej oczyszczeniu do stanu wymaganego dla danego zastosowania. Procesy składające się na uzdatnianie zależą więc od finalnego sposobu wykorzystania wody. Głównymi metodami są m.in. odżelazianie, zmiękczanie, demineralizacja, filtracja (mineralna, węglowa, mechaniczna), a także dezynfekcja chemiczna (przez np. ozonowanie, chlorowanie i fluorowanie) oraz odwrócona osmoza.
Skąd czerpiemy wodę w Polsce? Wody podziemne vs powierzchniowe
W Polsce około 70% wody pitnej pochodzi ze źródeł podziemnych (głębinowych), a pozostałe 30% ze źródeł powierzchniowych. Udział ten różni się w zależności od regionu.
Wody podziemne (głębinowe)
Wody powierzchniowe (rzeki, jeziora)
Pochodzenie
Warstwy wodonośne ukryte głęboko pod ziemią.
Rzeki, jeziora, zbiorniki retencyjne.
Jakość i czystość
Naturalnie przefiltrowane przez skały i glebę; wolne od zanieczyszczeń organicznych.
Narażone na zanieczyszczenia środowiskowe, mikroplastik i odpady.
Skład mineralny
Bogatsze w minerały, często mają wyższą twardość (dużo wapnia i magnezu) oraz żelazo.
Miększe, ale wymagają bardziej skomplikowanego oczyszczania.
Skąd wodociągi biorą wodę? Cały cykl zaczyna się w ujęciu, które zostało podłączone do sieci w danym mieście. Ujęcie sprowadza wodę do zakładów uzdatniania, gdzie zostaje ona poddana wieloetapowym procesom oczyszczania i filtracji. Stopniowo oddzielane są od wody coraz mniejsze zanieczyszczenia, począwszy od widzialnych gołym okiem, takich jak piasek, po bakterie i drobnoustroje. Jakie są kolejne etapy uzdatniania wody?
1. Napowietrzanie
Podczas napowietrzania wodę rozbija się na krople, dzięki czemu część szkodliwych substancji się ulatnia. Napowietrzanie usuwa niepożądane gazy, a także utlenia zanieczyszczenia. Dodatkowo podnosi stężenie tlenu rozpuszczonego, dzięki czemu część zanieczyszczeń przekształca się w osad, który następnie jest odfiltrowany.
2. Ozonowanie
Ozonowanie to nic innego jak mieszanie wody z ozonem. Odbywa się to w specjalnych komorach i obejmuje niszczenie drobnoustrojów. Ozon poprawia także smak i zapach wody.
3. Filtrowanie
Do filtrowania wody używa się m.in. filtrów piaskowych. Filtracja odbywa się w filtrach z odpowiednim złożem, które stanowi porowaty materiał skalny o różnych właściwościach i odpowiedniej granulacji. Złoże dobierane jest indywidualnie w zależności od charakterystyki wody.
4. Chlorowanie
Chlorowanie to ostatni etap procesu uzdatniania wody. Chlor umożliwia dezynfekcję, a także oczyszcza wodę z mikroorganizmów. Po tym etapie woda może być pompowana do ogromnych zbiorników, a stamtąd do stacji pomp, a następnie do wodociągów.
Jak woda trafia ze stacji uzdatniania do kranu?
Skąd się bierze woda w kranie? Cały system dystrybucji opiera się na kilku kluczowych elementach:
Zbiorniki sieciowe – oczyszczona i zdezynfekowana woda trafia najpierw do wielkich zbiorników magazynowych. Zapewniają one rezerwę wody oraz utrzymują stabilne ciśnienie w sieci w godzinach szczytowego poboru (np. rano i wieczorem).
Stacje pomp – wydajne pompy tłoczące nadają wodzie odpowiednie ciśnienie, które pozwala na jej przesyłanie na odległość wielu kilometrów i na wyższe piętra budynków.
Sieć wodociągowa – system magistral i rur rozdzielczych prowadzi pod ziemią wodę bezpośrednio do osiedli i budynków.
Przyłącze domowe i instalacja wewnętrzna – woda pokonuje ostatni odcinek przez wodomierz i trafia do rur wewnątrz budynku.
Woda z kranu – czy warto ją filtrować?
Woda po oczyszczeniu przechodzi testy jakości i czystości i wówczas może zostać wysłana do kranów. Rury rozdzielają się na coraz mniejsze, aż w końcu docierają do poszczególnych budynków. Choć jej jakość spełnia wymagania i normy krajowe oraz unijne, zaleca się dodatkową filtrację w domu. Świetnie nadają się do tego filtry do wody Dafi – w postaci dzbanków filtrujących, butelek lub filtrów przepływowych, które montuje się pod zlewozmywakiem.
Po więcej porad związanych z filtracją wody zajrzyj na naszego bloga. Znajdziesz tam m.in.:
Skąd się bierze woda w kranie i wodociągach? Podsumowanie najważniejszych punktów
W Polsce większość kranówki (ok. 70%) pozyskuje się z wód głębinowych (podziemnych), a resztę stanowią rzeki i zbiorniki powierzchniowe,
zanim woda stanie się zdatna do picia, przechodzi przez napowietrzanie, koagulację, filtrację złożową oraz dezynfekcję (ozon/chlor)
transport z zakładu do kranu odbywa się szczelną siecią magistral wodociągowych z wykorzystaniem zbiorników wyrównawczych i pompowni,
woda w kranie spełnia normy sanitarne, ale podczas transportu rurami może nabrać posmaku chloru lub zanieczyszczeń organicznych (np. ze względu na stare rury wodociągowe). Dzbanki i filtry podzlewowe Dafi dopełniają ten proces w domu, usuwając chlor, redukując twardość i poprawiając walory smakowe wody.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy woda z kranu w Polsce jest bezpieczna do picia bez gotowania?
Tak, woda dostarczana przez miejskie przedsiębiorstwa wodociągowe spełnia rygorystyczne normy krajowe oraz Unii Europejskiej. Jest stale kontrolowana i bezpieczna pod względem mikrobiologicznym.
Dlaczego woda z kranu czasem pachnie chlorem?
Chlor dodawany jest na ostatnim etapie uzdatniania jako środek dezynfekujący. Jego zadaniem jest zabezpieczenie wody przed rozwojem bakterii podczas jej podróży przez wielokilometrową sieć rur. Zapach ten można w prosty sposób wyeliminować, stosując dzbanek filtrujący z węglem aktywnym.
Po co stosuje się napowietrzanie wody na początku uzdatniania?
Napowietrzanie pozwala na usunięcie z wody rozpuszczonych w niej gazów (np. siarkowodoru) oraz utlenienie związków żelaza i manganu. Dzięki temu przekształcają się one w osad, który łatwo wyłapać na filtrach złoża piaskowego.
