{"id":2590,"date":"2018-10-08T09:00:06","date_gmt":"2018-10-08T07:00:06","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.dafi.pl\/?p=2590"},"modified":"2018-09-18T15:05:44","modified_gmt":"2018-09-18T13:05:44","slug":"selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/","title":{"rendered":"SELEN W DIECIE. ROLA, \u0179R\u00d3D\u0141A, NIEDOB\u00d3R I NADMIAR"},"content":{"rendered":"

Selen<\/strong>\u00a0spe\u0142nia wiele wa\u017cnych funkcji w organizmie. Wp\u0142ywa m. in. na prawid\u0142owe funkcjonowanie tarczycy oraz uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Jego niedobory mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 nara\u017cenie organizmu na szkodliwe dzia\u0142anie wolnych rodnik\u00f3w, a nawet prowadzi\u0107 do rozwoju niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w. Jakie jeszcze role pe\u0142ni selen i jakie produkty s\u0105 jego najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em? Jakie s\u0105 skutki niedoboru i nadmiaru tego pierwiastka?<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Rola selenu w organizmie<\/strong><\/span><\/p>\n

Selen bierze udzia\u0142 w wielu procesach metabolicznych kom\u00f3rek. Jest sk\u0142adnikiem peroksydazy glutationowej, enzymu, kt\u00f3ry chroni b\u0142ony kom\u00f3rkowe przed szkodliwym dzia\u0142aniem wolnych rodnik\u00f3w. Bierze r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w metabolizmie hormon\u00f3w tarczycy. Selen wp\u0142ywa na wzrost odporno\u015bci organizmu, a jego odpowiednia poda\u017c zmniejsza ryzyko niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Suplementacja selenem wp\u0142ywa korzystnie w przypadku leczenia niedo\u017cywienia oraz w wybranych schorzeniach neurologicznych. Selen pomaga r\u00f3wnie\u017c oczy\u015bci\u0107 organizm z metali ci\u0119\u017ckich (kadm, o\u0142\u00f3w, arsen, rt\u0119\u0107), poniewa\u017c tworzy z nimi nieaktywne i nietoksyczne kompleksy.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a selenu w \u017cywno\u015bci<\/strong><\/span><\/p>\n

Produkty bogate w selen to przede wszystkim orzechy brazylijskie, podroby, a zw\u0142aszcza nerki oraz ryby morskie i owoce morza. \u0179r\u00f3d\u0142em selenu mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce mleko i nabia\u0142, jednak jest to zale\u017cne od zawarto\u015bci tego pierwiastka w paszy. Spo\u015br\u00f3d warzyw najwi\u0119cej selenu zawieraj\u0105: grzyby, czosnek i nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Zapotrzebowanie na selen<\/strong><\/span><\/p>\n

Zawarto\u015b\u0107 selenu w organizmie jest \u015bcis\u0142e skorelowana z jego spo\u017cyciem. W okre\u015bleniu zapotrzebowania na selen u doros\u0142ych nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 ilo\u015b\u0107 niezb\u0119dn\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia wysycenia organizmu tym pierwiastkiem, co mo\u017cna okre\u015bli\u0107 poprzez pomiar aktywno\u015bci enzymu peroksydazy glutationowej w surowicy krwi. Zapotrzebowanie na selen wzrasta w ci\u0105\u017cy oraz podczas karmienia piersi\u0105. Warto rozwa\u017cy\u0107 wtedy suplementacj\u0119 tego pierwiastka.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Niedobory selenu i jego konsekwencje<\/strong><\/span><\/p>\n

Klasyczne przyk\u0142ady niedoboru selenu to wyst\u0119puj\u0105ce endemicznie na terenie Chin schorzenia: choroba Keshani i choroba Kashin-Back\u2019a. Na obszarach, gdzie zawarto\u015b\u0107 selenu w glebie jest niska obserwuje si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 \u015bmiertelno\u015b\u0107 z powodu chor\u00f3b nowotworowych i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Dzieci matek u kt\u00f3rych wyst\u0105pi\u0142y niedobory selenu s\u0105 bardziej nara\u017cone na kretynizm.<\/span><\/p>\n

Obni\u017cony poziom selenu wyst\u0119puje w os\u00f3b z niewydolno\u015bci\u0105 nerek, ostrym zapaleniem trzustki, retinopati\u0105, u chorych na AIDS, mukowiscydoz\u0119, fenyloketonuri\u0119, reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w, depresj\u0119, choroby immunologiczne i choroby naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/span><\/p>\n

Niedobory selenu s\u0105 zwi\u0105zane r\u00f3wnie\u017c z chorobami tarczycy (np. chorob\u0105 Hashimoto, Gravesa-Basedova). Tarczyca jest narz\u0105dem o\u00a0najwy\u017cszym st\u0119\u017ceniu selenu w\u00a0organizmie cz\u0142owieka. Pierwiastek ten dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwo\u015bciom antyoksydacyjnym chroni tyreocyty (kom\u00f3rki tarczycy) przed niszcz\u0105cym dzia\u0142aniem wolnych rodnik\u00f3w, kt\u00f3re powstaj\u0105 w czasie syntezy hormon\u00f3w tarczycy. \u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Zatrucie selenem<\/strong><\/span><\/p>\n

W przypadku przyjmowania zbyt du\u017cej ilo\u015bci selenu z suplement\u00f3w (np. spo\u017cywania kilku r\u00f3\u017cnych preparat\u00f3w witaminowo-mineralnych) mo\u017ce doj\u015b\u0107 do przewlek\u0142ego zatrucia tym pierwiastkiem. Najbardziej charakterystycznym objawem selenozy jest wypadanie w\u0142os\u00f3w oraz \u0142amliwo\u015b\u0107, a nawet utrata paznokci. Pozosta\u0142e objawy to: nerwowo\u015b\u0107, depresja, niestabilno\u015b\u0107 emocjonalna, pocenie si\u0119, nie\u015bwie\u017cy oddech, nudno\u015bci i wymioty, zaburzenie ze strony uk\u0142adu nerwowego.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Bibliografia:<\/span>
\n 1. Jarosz M. (2012): ,,Normy \u017cywienia dla populacji polskiej-nowelizacja\u201d, I\u017b\u017b<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Krawczyk J., Zagrodzki P. (2013): ,,Selen w Chorobie Gravesa-Basedowa\u201d, Postepy Hig Med Dosw, t. 67, s. 491-498.<\/span><\/li>\n
  2. Zagrodzki P. (2014): ,, Selen, a uk\u0142ad odporno\u015bciowy\u201d, Postepy Hig Med Dosw, t. 58, 140-149.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Selen\u00a0spe\u0142nia wiele wa\u017cnych funkcji w organizmie. Wp\u0142ywa m. in. na prawid\u0142owe funkcjonowanie tarczycy oraz uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Jego niedobory mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 nara\u017cenie organizmu na szkodliwe dzia\u0142anie wolnych rodnik\u00f3w, a nawet prowadzi\u0107 do rozwoju niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w. Jakie jeszcze role pe\u0142ni selen i jakie produkty s\u0105 jego najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em? Jakie s\u0105 skutki niedoboru i nadmiaru tego pierwiastka? Rola […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2591,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-2590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zdrowa-dieta"],"yoast_head":"\nSELEN W DIECIE. ROLA, \u0179R\u00d3D\u0141A, NIEDOB\u00d3R I NADMIAR<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SELEN W DIECIE. ROLA, \u0179R\u00d3D\u0141A, NIEDOB\u00d3R I NADMIAR\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Selen\u00a0spe\u0142nia wiele wa\u017cnych funkcji w organizmie. Wp\u0142ywa m. in. na prawid\u0142owe funkcjonowanie tarczycy oraz uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Jego niedobory mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 nara\u017cenie organizmu na szkodliwe dzia\u0142anie wolnych rodnik\u00f3w, a nawet prowadzi\u0107 do rozwoju niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w. Jakie jeszcze role pe\u0142ni selen i jakie produkty s\u0105 jego najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em? Jakie s\u0105 skutki niedoboru i nadmiaru tego pierwiastka? Rola […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DAFI BLOG\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/dafi.filters\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-10-08T07:00:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Fotolia_174971310_Subscription_Monthly_M-e1537275826858.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"840\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"473\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SELEN W DIECIE. ROLA, \u0179R\u00d3D\u0141A, NIEDOB\u00d3R I NADMIAR","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"SELEN W DIECIE. ROLA, \u0179R\u00d3D\u0141A, NIEDOB\u00d3R I NADMIAR","og_description":"Selen\u00a0spe\u0142nia wiele wa\u017cnych funkcji w organizmie. Wp\u0142ywa m. in. na prawid\u0142owe funkcjonowanie tarczycy oraz uk\u0142adu odporno\u015bciowego. Jego niedobory mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 nara\u017cenie organizmu na szkodliwe dzia\u0142anie wolnych rodnik\u00f3w, a nawet prowadzi\u0107 do rozwoju niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w. Jakie jeszcze role pe\u0142ni selen i jakie produkty s\u0105 jego najlepszym \u017ar\u00f3d\u0142em? Jakie s\u0105 skutki niedoboru i nadmiaru tego pierwiastka? Rola […]","og_url":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/","og_site_name":"DAFI BLOG","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/dafi.filters\/","article_published_time":"2018-10-08T07:00:06+00:00","og_image":[{"width":840,"height":473,"url":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Fotolia_174971310_Subscription_Monthly_M-e1537275826858.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"admin","Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/#\/schema\/person\/2125218d0c057b3307eb2178037b3478"},"headline":"SELEN W DIECIE. ROLA, \u0179R\u00d3D\u0141A, NIEDOB\u00d3R I NADMIAR","datePublished":"2018-10-08T07:00:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/"},"wordCount":592,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Fotolia_174971310_Subscription_Monthly_M-e1537275826858.jpg","articleSection":["Zdrowa dieta"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/","url":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/","name":"SELEN W DIECIE. ROLA, \u0179R\u00d3D\u0141A, NIEDOB\u00d3R I NADMIAR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Fotolia_174971310_Subscription_Monthly_M-e1537275826858.jpg","datePublished":"2018-10-08T07:00:06+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/#\/schema\/person\/2125218d0c057b3307eb2178037b3478"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/#primaryimage","url":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Fotolia_174971310_Subscription_Monthly_M-e1537275826858.jpg","contentUrl":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Fotolia_174971310_Subscription_Monthly_M-e1537275826858.jpg","width":840,"height":473},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/zdrowa-dieta\/selen-diecie-rola-zrodla-niedobor-nadmiar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zdrowa dieta","item":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/category\/zdrowa-dieta\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"SELEN W DIECIE. ROLA, \u0179R\u00d3D\u0141A, NIEDOB\u00d3R I NADMIAR"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/","name":"DAFI BLOG \u2013 zdrowa dieta, woda i lifestyle","description":"Dla spragnionych zdrowia, smaku i eko-inspiracji","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/#\/schema\/person\/2125218d0c057b3307eb2178037b3478","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e252416cce0905153e48cec83e9beebb67829c1f415b34186dccc2348137718d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e252416cce0905153e48cec83e9beebb67829c1f415b34186dccc2348137718d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e252416cce0905153e48cec83e9beebb67829c1f415b34186dccc2348137718d?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2590"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2592,"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2590\/revisions\/2592"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dafi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}